LANDGOEDEREN IN HET BESTEMMINGSPLAN

Ook voor historische landgoederen en buitenplaatsen geldt dat het bestemmingsplan (in de toekomst: omgevingsplannen) bepaalt welke mogelijkheden er voor beheer, gebruik en ontwikkeling zijn.

 

In een tijd waarin veel buitenplaatsen op een andere manier gebruikt gaan worden en landgoederen niet meer op de klassieke wijze geëxploiteerd worden, is er behoefte aan flexibiliteit. Aangezien het wijzigen van een bestemmingsplan een zware procedure is, maakt dit dat ontwikkelingen op een landgoed soms erg moeilijk te realiseren zijn, terwijl daar wel behoefte aan is om het landgoed op een verantwoorde wijze in stand te kunnen houden.

 

Terwijl landgoederen juist om flexibiliteit vragen als het gaat om functie en gebruik, worden deze in de praktijk vaak ingeperkt vanwege de aanwezige natuur- en erfgoedwaarden.            

 

Ter behoud en instandhouding van landgoederen is het echter juist belangrijk dat rood, groen en blauw erfgoed op landgoederen ingezet kan worden als een kracht. Dat pleit ervoor om landgoederen en buitenplaatsen in bestemmingsplannen een dubbelbestemming te geven die 1) enerzijds mogelijkheden biedt voor ontwikkeling en 2) anderzijds instandhouding en behoud van de cultuurhistorische waarden borgt. Dat zou kunnen op basis van een gezamenlijk gedragen landgoedvisie.

 

Sommige gemeenten hebben inmiddels in hun bestemmingsplannen een speciale waarde landgoed opgenomen. Daarbinnen bieden zij flexibiliteit als het gaat om het (her)bestemmen van gebouwen en gronden als aangetoond kan worden dat dit gunstig is voor het behoud van het landgoed (zie kader). Het verdient aanbevelingen om bij het opstellen en uitvoeren van dergelijke regelingen een adviesrol te geven aan de monumentencommissie of de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit. Deskundig en onafhankelijk advies zullen bijdragen aan een zorgvuldig gebruik van dergelijke regelingen.

 

 

Meer over bestemmingsplannen en landgoederen is te vinden in het voorbeeldenboek Ruimte op landgoederen.