DUURZAME MONUMENTEN

Duurzaamheid is tegenwoordig een veel gehanteerd begrip. We willen graag dat dingen lang mee gaan en we zo weinig mogelijk verkwisten. Duurzaamheid is echter veel meer. Zo hebben monumenten hun duurzaamheid bewezen. Zij bestaan immers vaak al vele eeuwen. Ze worden dankzij onderhoud en restauratie in stand gehouden. Daarbij gaat behoud voor vernieuwing. Kwalitatief goed onderhoud betekent een langere levensduur van het gebouw. Het gebruik van hoogwaardige bouwmaterialen bevordert de langdurige instandhouding. Zo wordt bijvoorbeeld de hoeveelheid energie die nodig was voor het produceren van de bakstenen voor een monument ‘afgeschreven’ over honderden jaren. Dat is duurzaamheid ten top! Bovendien wordt in de monumentenzorg veel gebruikt gemaakt van natuurlijke materialen, zoals hout en riet.

 

Dit betekent natuurlijk niet dat bij monumenten energiebesparende maatregelen onzinnig zouden zijn, integendeel. De uitvoering hiervan is vanwege de vaak bijzondere detaillering en constructie soms wel wat ingewikkelder dan bij gewone gebouwen. Maatwerk is nodig om zowel energiebesparing te bereiken, als de monumentale kwaliteiten te bewaren. Gelukkig zijn er tegenwoordig juist voor monumenten veel moderne technieken en materialen beschikbaar.

 

Belangrijk is dat niet alleen de ‘energieprestatienorm’ centraal wordt gesteld, maar dat ook de unieke historische karakteristieken van het gebouw als uitgangspunt worden genomen. Ambtenaren van de gemeente en consulenten van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed kunnen monumenteneigenaars bijstaan bij hun zoektocht naar passende oplossingen voor energiebesparing. Zo verscheen in 2011 het rapport ‘Duurzaam Erfgoed. Duurzaamheid, energiebesparing en monumenten’. In 2016 organiseerde gemeente Bronckhorst een druk bezochte informatiemarkt over monumenten en duurzaamheid.

 

De afdeling Cultuur en Cultuurhistorie provincie Gelderland geeft het voorbeeld door de duurzame restauratie van een aantal bijzondere monumenten te subsidiëren. Die kunnen dan weer als goed voorbeeld dienen voor een dergelijke aanpak bij andere monumenten.

 

 

Voor een aantal Nederlandse gemeenten bestaat een zogeheten Groene Menukaart. Hiermee kunnen eigenaren van historische panden online zien wat duurzame mogelijkheden zijn.